على صدرايى خويى

214

ميراث مشترك ايران و هند ( فارسى )

سال 1219 ق مىباشد - / ذكر كرده است . نصّ عبارت وى چنين است : « . . . چون خدايگان و الا شأن برتر مكان ، غور رسِ حال بى كسان ، جناب مستر جوزف برتيو جونير صاحب - / دام اقباله - / را از علوم عرفى و فارسى بهرهء وافى به هم رسيد ، و در استخراج لغات مختلفهء هر علم ذوقى كافى ، دست داد ، روزى بندهء هيچمدان الكن زبان بى سرانجام را ، كه يكى از ذلّه ربايان خوان بذل و نوال ارباب كمال است ، به حضور طلب داشته از زبان دُر افشان ، اصدار حكم و الا نمودند كه در برابر لغت از كتب لغات سلف ، جهت اختلاف ترتيب و بعضى عيوب تقديم و تأخير حروف ، اكثر تأخيرى و امتدادى دست مىدهد و از آن تضييع اوقات عزيز مى گردد ، شما را لازم و واجب است كه كتابى از لغات عربى و فارسى و غيره ، متداوله و غير متداولهء زبان عرب و عجم كه واقع است به ترتيب حروف تهجّى ترتيب دهيد . در اين صورت بنده امتثالًا لامره ، به اعانت و حكم خدايگان معزى اليه از كتب معتبره مثل مدار الافاضل و كشف اللغات و منتخب اللغات و حل اللغات و رشيدى و فرهنگ جهانگيرى و نصاب الصبيان و غيره لغات چند برآورده با نظاير و امثال و اصطلاحات و استعارات . . . نسخهء هذا را تأليف نموده ، به شمس اللغات موسوم ساخته تا صاحبان اين فنون و طالبان اين شئون را در برآوردن لغت ، تكليفى و رنجى نشود » . ناظر اين چاپ در يادداشتى در اول نسخه عنوان نموده كه در اين چاپ چاپ سال 1220 ق كلكته كه با حروف سربى بوده ، اساس قرار داده است . نسخه حاضر شامل هر دو جلد كتاب ( جلد 1 : از حرف الف تا س ؛ جلد 2 : از حرف ش تا ى ) مى باشد . آغاز : بسمله . حمد متكاثر حكيمى را سزاست كه خلق الانسان من صلصال و خلق الجان من مارج من نار شمّه اى است از صفات كمالات او . نوع خط : نستعليق . كاتب : نثار احمد بن حافظ نياز احمد بريلوى تلميذ حافظ امام الدين خان بكيت دهلوى . تاريخ كتابت : ذكر نشده . به اهتمام : قاضى عبدالكريم و قاضى رحمة الله صاحبان مطبع فتح الكريم . توضيحات : به تصحيح سيد محمد بشير امروهوى بگرامى و مولوى حافظ عبدالعزيز